แพทเทิร์นกลับตัว (Reversal Pattern) คืออะไร — 6 รูปแบบกราฟกลับตัว พร้อมกฎวัดเป้าที่ใช้ได้ทุกแบบ และเหตุผลว่าทำไมจุดวาง SL ถึงสำคัญกว่าตัวรูปแบบ
แพทเทิร์นกลับตัว คือรูปทรงที่ราคาสร้างขึ้นจากจุดกลับตัวหลายจุดต่อกัน (ยอด ท้อง ยอด) ซึ่งบอกว่าฝั่งที่ครองตลาดเดิมผลักต่อไม่ไหว ต่างจากแท่งเทียนกลับตัวตรงที่ใช้เวลานานกว่ามากและมีสิ่งที่แท่งเทียนไม่มีเลย คือ กฎวัดเป้าที่คำนวณเป็นตัวเลขได้ หน้านี้ให้ทั้ง 6 รูปแบบพร้อมวิธีวัดเป้า และ ตารางคำนวณตามได้ 6 ชุด แต่แกนกลางคือสิ่งที่บทความแพทเทิร์นภาษาไทยไม่เขียน — รูปแบบเดียวกัน เป้าเดียวกัน แต่แค่เปลี่ยนจุดวาง Stop Loss เปอร์เซ็นต์ที่ต้องถูกทางเพื่อเสมอตัวขยับจาก 9.1% ไปถึง 50% ต่างกัน 5.5 เท่า ซึ่งแปลว่า จุดวาง SL ตัดสินไม้นั้นมากกว่าตัวรูปแบบเสียอีก
แพทเทิร์นกลับตัว คืออะไร (คำตอบสั้น ๆ ก่อน)
แพทเทิร์นกลับตัว (Reversal Chart Pattern) คือรูปทรงที่เกิดจากจุดกลับตัวของราคาหลายจุดเรียงต่อกันจนเป็นโครงสร้างที่ตั้งชื่อได้ เช่น สองยอดเท่ากัน (Double Top) หรือยอดกลางสูงกว่ายอดข้าง ๆ (Head and Shoulders) และมันจะสมบูรณ์ก็ต่อเมื่อราคาทะลุ "เส้นคอ" (neckline) ออกไปแล้วเท่านั้น
สิ่งที่ทำให้แพทเทิร์นกลุ่มนี้ต่างจากเครื่องมืออื่นคือ มันมาพร้อมกฎวัดเป้าในตัว ไม่ต้องเดาว่าจะไปถึงไหน:
• หน้านี้ = แพทเทิร์นกราฟกลับตัว — โครงสร้างหลายสวิง ใช้เวลาเป็นสิบ ๆ แท่ง
• แท่งเทียนกลับตัว (ค้อน · กลืนกิน · ดาวประจำค่ำ) ใช้แค่ 1–3 แท่ง อยู่ที่ แท่งเทียนกลับตัว คืออะไร
• แพทเทิร์นแบบ "ไปต่อ" (สามเหลี่ยม · ธง · ลิ่ม · สี่เหลี่ยม) เป็นคนละกลุ่ม อยู่ที่ แพทเทิร์นสามเหลี่ยม
⚠️ ฉบับเก่าของหน้านี้เอาสองกลุ่มมาปนกัน (มีทั้งสามเหลี่ยม ธง และถ้วยมีหู อยู่ใต้หัวข้อ "Reversal Patterns") ฉบับนี้แยกออกแล้ว เพราะกลุ่มไปต่อกับกลุ่มกลับตัวให้สัญญาณตรงข้ามกัน การจำปนกันคือการอ่านกราฟผิดทางตั้งแต่ต้น
6 รูปแบบกราฟกลับตัว พร้อมวิธีวัดเป้าของแต่ละแบบ
ตารางนี้เขียนให้ตรวจได้จากโครงสร้าง ไม่ใช่จากความรู้สึกว่า "ดูเหมือน" อะไร คำว่า เส้นคอ หมายถึงระดับที่ราคาเด้งขึ้นหรือลงกลับมาทดสอบระหว่างสร้างรูปแบบ ซึ่งก็คือแนวรับหรือแนวต้านนั่นเอง:
| รูปแบบ | โครงสร้างที่ต้องเห็น | สมบูรณ์เมื่อ | วัดเป้าอย่างไร |
|---|---|---|---|
| สองยอด / สองท้อง Double Top / Bottom | ยอด 2 ยอดที่สูงใกล้เคียงกัน คั่นด้วยท้อง 1 ท้อง | ราคาปิดทะลุเส้นคอ (ระดับของท้องกลาง) | ความสูง = ยอด − เส้นคอ · ยิงต่อจากจุดทะลุ |
| สามยอด / สามท้อง Triple Top / Bottom | ยอด 3 ยอดที่สูงใกล้เคียงกัน คั่นด้วยท้อง 2 ท้อง | ราคาปิดทะลุเส้นคอ | เหมือนสองยอด · ใช้ยอดที่สูงสุด |
| หัวไหล่ / หัวไหล่กลับหัว Head and Shoulders | ยอด 3 ยอด โดยยอดกลางสูงที่สุด และยอดข้างสองข้างใกล้เคียงกัน | ราคาปิดทะลุเส้นคอที่ลากผ่านท้องทั้งสอง | ความสูง = หัว − เส้นคอ · ยิงต่อจากจุดทะลุ |
| จานหงาย / จานคว่ำ Rounding Bottom / Top | ราคาโค้งเปลี่ยนทิศอย่างช้า ๆ ไม่มีจุดกลับตัวคม ๆ ให้ชี้ | ราคาปิดพ้นระดับขอบของโค้ง | ความลึกของโค้ง = ขอบ − จุดต่ำสุด (หรือสูงสุด) |
| เพชร Diamond Top / Bottom | สวิงกว้างขึ้นก่อน แล้วค่อยแคบลง จนเป็นรูปสี่เหลี่ยมข้าวหลามตัด | ราคาปิดทะลุขอบด้านล่าง (หรือบน) ของครึ่งหลัง | ความสูงส่วนที่กว้างที่สุด ของรูปแบบ |
| สามเหลี่ยมปากอ้า Broadening Formation | ยอดสูงขึ้นเรื่อย ๆ และท้องต่ำลงเรื่อย ๆ พร้อมกัน | ราคาปิดพ้นเส้นขอบล่าง (หรือบน) | ความกว้างของสวิงล่าสุด |
ตัวอย่างคำนวณจริง — หัวไหล่บน EURUSD
วางตัวเลขให้ครบทุกจุดแล้วคำนวณตามได้เลย:
- ไหล่ซ้าย 1.1120 · หัว 1.1200 · ไหล่ขวา 1.1120
- เส้นคอ (ลากผ่านท้องทั้งสอง) 1.1000
- ความสูงของรูปแบบ = 1.1200 − 1.1000 = 200 pip
- เป้า = 1.1000 − 0.0200 = 1.0800
- จุดเข้า = ราคาปิดใต้เส้นคอ = 1.1000 ⇒ ระยะกำไรถึงเป้า 200 pip
จุดวาง Stop Loss ตัดสินไม้นั้นมากกว่าตัวรูปแบบ
เป้าอยู่ที่ 1.0800 เหมือนกันทุกแบบ จุดเข้าอยู่ที่ 1.1000 เหมือนกันทุกแบบ เปลี่ยนแค่ที่เดียวคือจุดวาง SL แล้วดูว่าเลขทั้งไม้เปลี่ยนไปแค่ไหน (คิดที่ความเสี่ยงคงที่ $20 ต่อไม้ · EURUSD 1.00 lot = $10 ต่อ pip):
| วาง SL ตรงไหน | ราคา SL | ระยะเสี่ยง | R:R | ต้องถูกทางกี่ % จึงเสมอตัว | ล็อตที่เสี่ยง $20 | กำไรถ้าถึงเป้า |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ชิดเส้นคอ (เหนือขึ้นไป 20 pip) | 1.1020 | 20 pip | 1 : 10.00 | 9.1% | 0.10 lot | $200 |
| เหนือไหล่ขวา | 1.1120 | 120 pip | 1 : 1.67 | 37.5% | 0.017 lot | $33 |
| เหนือหัว | 1.1200 | 200 pip | 1 : 1.00 | 50.0% | 0.010 lot | $20 |
เข้าตอนทะลุ หรือรอราคาย้อนมาทดสอบเส้นคอ
หลังราคาทะลุเส้นคอ มันมักย้อนกลับมาแตะเส้นคอจากอีกด้านหนึ่ง (retest) คำถามคือควรเข้าตอนทะลุเลย หรือรอจังหวะนั้น มาดูตัวเลขกัน โดยวาง SL ไว้ที่เดิมทั้งสองแบบคือเหนือไหล่ขวา 1.1120:
| รายการ | เข้าทันทีที่ทะลุ | รอย้อนมาทดสอบเส้นคอ | ต่างกัน |
|---|---|---|---|
| ราคาเข้า | 1.1000 | 1.1050 | เข้าได้ราคาดีกว่า 50 pip |
| Stop Loss | 1.1120 | 1.1120 | เท่ากัน |
| ระยะเสี่ยง | 120 pip | 70 pip | แคบลง 42% |
| ระยะกำไรถึงเป้า 1.0800 | 200 pip | 250 pip | เพิ่มขึ้น 50 pip |
| R:R | 1 : 1.67 | 1 : 3.57 | — |
| ต้องถูกทางกี่ % จึงเสมอตัว | 37.5% | 21.9% | ลดลง 15.6 จุดเปอร์เซ็นต์ |
| กำไรถ้าถึงเป้า (เสี่ยง $20 เท่ากัน) | $33 | $71 | มากกว่า 2.1 เท่า |
ต้นทุนที่ตารางนี้ไม่ได้แสดง: ถ้าราคาไม่ย้อนกลับมา คุณจะไม่ได้เข้าเลย และไม้ที่วิ่งไปเลยมักเป็นไม้ที่แรงที่สุด — ข้อนี้วัดจากเลขคณิตไม่ได้ ต้องเก็บสถิติของตัวเอง
Volume ที่ตำราบอกให้ดู ใช้กับ Forex ไม่ได้
ถ้าไปอ่านตำราแพทเทิร์นเล่มไหนก็ตาม จะเจอเงื่อนไขเรื่องปริมาณการซื้อขายแทบทุกรูปแบบ — และเงื่อนไขเหล่านั้นเขียนขึ้นสำหรับตลาดหุ้น ซึ่งมีศูนย์กลางเดียวที่รู้จำนวนหุ้นที่ซื้อขายจริง
ส่วน Forex เป็นตลาด over-the-counter ไม่มีศูนย์กลาง ไม่มีใครรู้ปริมาณรวมทั้งตลาด ตัวเลขที่ MT4/MT5 แสดงในช่อง Volume จึงไม่ใช่ปริมาณการซื้อขาย:
| รูปแบบ | ตำราหุ้นบอกให้ดูอะไร | ค่า Volume ใน MT4/MT5 คืออะไรจริง ๆ | ใช้อะไรแทนได้ |
|---|---|---|---|
| สองยอด / สามยอด | ยอดหลัง ๆ ปริมาณควรลดลง | จำนวนครั้งที่ราคาเปลี่ยน (tick) ที่โบรกรายนั้นส่งมาให้ ไม่ใช่จำนวนสัญญาและไม่ใช่จำนวนเงิน · โบรกคนละรายให้เลขไม่เท่ากันบนแท่งเดียวกัน | ระยะที่ราคาเดินต่อแท่ง (ATR) — แท่งสั้นลงแปลว่าแรงลด ซึ่งเป็นสิ่งที่ตำราต้องการสื่อจริง ๆ ความกว้างของ spread — กว้างขึ้นแปลว่าสภาพคล่องบางลง |
| หัวไหล่ | ไหล่ขวาปริมาณควรเบากว่าหัว | ||
| จานหงาย / จานคว่ำ | ท้องจานปริมาณต่ำ ขอบขวาปริมาณเพิ่ม | ||
| สามเหลี่ยมปากอ้า | ปริมาณควรเพิ่มตามความกว้าง |
แพทเทิร์นต้องใช้กี่จุดกลับตัวถึงจะสมบูรณ์
ยิ่งต้องการจุดกลับตัวมาก ยิ่งใช้เวลานาน และยิ่งมีโอกาสที่รูปแบบจะ "เกือบ" สมบูรณ์แล้วพังกลางทาง ตารางนี้นับจากนิยามล้วน ๆ:
| รูปแบบ | จุดกลับตัวขั้นต่ำที่ต้องมี | นับรวมจุดที่ทะลุเส้นคอ | ข้อสังเกต |
|---|---|---|---|
| สองยอด / สองท้อง | 3 (ยอด · ท้อง · ยอด) | 4 | เร็วที่สุดในกลุ่ม จึงเจอบ่อยที่สุด และ "หลอก" บ่อยที่สุดด้วย |
| หัวไหล่ | 5 (ไหล่ · ท้อง · หัว · ท้อง · ไหล่) | 6 | จุดอ้างอิงชัดที่สุด วัดเป้าได้ตรงกันมากที่สุด |
| สามยอด / สามท้อง | 5 (ยอด · ท้อง · ยอด · ท้อง · ยอด) | 6 | ถ้ายอดกลางสูงกว่า มันคือหัวไหล่ ไม่ใช่สามยอด |
| สามเหลี่ยมปากอ้า | 5 | 6 | "ขอบ" ลากได้หลายแบบ เป้าจึงต่างกันได้มาก |
| เพชร | 6 | 7 | ใช้เวลานานสุด และพบไม่บ่อย |
| จานหงาย / จานคว่ำ | นับไม่ได้ — เป็นโค้งต่อเนื่อง | — | ไม่มีจุดอ้างอิงคม ๆ จึงยืนยันตัวเลขได้ยากที่สุด |
ข้อสรุปจากตารางนี้ตรงไปตรงมา — สองยอดกับหัวไหล่คือสองแบบที่คุ้มค่าที่สุดที่จะเรียนให้แม่น เพราะจุดอ้างอิงชัด วัดเป้าได้ตรงกัน และเกิดบ่อยพอที่จะเก็บสถิติได้ ส่วนเพชรกับจานหงายนั้นสวยในตำรา แต่พอเอามาใช้จริงจะเถียงกันไม่จบว่าตรงไหนคือขอบ
5 ข้อที่ต้องเช็กก่อนเทรดแพทเทิร์นกลับตัว
มีเทรนด์มาก่อนหรือไม่
เหมือนแท่งเทียนกลับตัวทุกประการ — ถ้าไม่มีเทรนด์ให้กลับ รูปทรงนั้นก็ไม่ใช่รูปแบบกลับตัว หัวไหล่ที่โผล่กลางกรอบ sideway เป็นแค่คลื่นสามลูกธรรมดา
ราคาปิดพ้นเส้นคอแล้วหรือยัง
ไส้เทียนที่แทงพ้นเส้นคอแล้วดึงกลับไม่นับว่าทะลุ ถ้านับ คุณจะเจอ "รูปแบบสมบูรณ์" หลายครั้งต่อวันบนไทม์เฟรมเล็ก ซึ่งไม่ใช่สิ่งที่ตำราหมายถึง
ลากเส้นคอไว้ตรงไหน และเปลี่ยนหรือยัง
เส้นคอที่เลื่อนได้ตามใจ ทำให้ทั้งจุดเข้าและเป้าเลื่อนตาม ลากครั้งเดียวแล้วอย่าขยับ ถ้าอยากขยับ ให้จดไว้ว่าขยับเพราะอะไร
SL ที่เลือกทำให้ล็อตยังอยู่ในกรอบความเสี่ยงไหม
SL เหนือหัวอาจกว้าง 200 pip จนต้องใช้ล็อตเล็กมาก ถ้าเล็กกว่าขั้นต่ำ 0.01 แปลว่าไม้นี้ใหญ่เกินพอร์ต ให้ข้าม ไม่ใช่ขยับ SL เข้ามาให้พอดีล็อต — วิธีคำนวณอยู่ที่ เครื่องคำนวณขนาดล็อต MT4
หักต้นทุนออกจากเป้าแล้วยังคุ้มไหม
เป้า 200 pip ที่หัก spread และคอมมิชชั่นแล้วเหลือเท่าไร ถ้าเทรดทองที่ต้นทุนไป-กลับสูงกว่ามาก ตัวเลขจะเปลี่ยนไปเยอะ — ดูวิธีคิดที่ ค่า spread คิดเป็นเงินเท่าไร
สรุป — 4 ข้อที่ยืนยันได้ และ 1 ข้อที่ยืนยันไม่ได้
- แพทเทิร์นกลับตัวทุกแบบใช้กฎวัดเป้าเดียวกัน คือ ความสูงของรูปแบบ ยิงต่อจากจุดที่ทะลุเส้นคอ ต่างกันแค่ว่าวัดความสูงจากตรงไหน
- จุดวาง SL เปลี่ยนเลขของไม้นั้นได้มากกว่าตัวรูปแบบเสียอีก — เป้าเดียวกัน จุดเข้าเดียวกัน แต่เปอร์เซ็นต์ที่ต้องถูกทางเพื่อเสมอตัวขยับจาก 9.1% ถึง 50% และกำไรที่ความเสี่ยงเท่ากันต่างกัน 10 เท่า
- การรอราคาย้อนมาทดสอบเส้นคอ ลดเปอร์เซ็นต์ที่ต้องถูกทางจาก 37.5% เหลือ 21.9% ซึ่งเป็นทิศทางตรงข้ามกับการรอแท่งยืนยันของแท่งเทียน เพราะจุดเข้าเดินเข้าหา SL แทนที่จะเดินออก
- เงื่อนไข Volume ในตำราใช้กับ Forex ไม่ได้ เพราะค่า Volume ใน MT4/MT5 คือจำนวน tick ของโบรกรายเดียว ไม่ใช่ปริมาณการซื้อขายจริง
อ่านต่อเรื่องที่เกี่ยวข้อง: แท่งเทียนกลับตัว คืออะไร · แพทเทิร์นสามเหลี่ยม (กลุ่มไปต่อ) · แนวรับ-แนวต้าน · ทฤษฎีดาว · Trailing Stop · คลังคู่มือทั้งหมด
และถ้าอยากเทียบวิธีคิดในหน้านี้กับสัญญาณที่มีตัวเลขกำกับทุกไม้ ดูได้ที่ alphasigs.net
บทความนี้จัดทำเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน ตัวเลขทั้งหมดเป็นตัวอย่างสมมติที่ใช้แสดงวิธีคำนวณ ไม่ใช่ผลการทดสอบย้อนหลังและไม่ใช่การรับประกันผลใด ๆ การเทรดมีความเสี่ยงที่จะสูญเสียเงินลงทุน ผู้อ่านควรทดสอบด้วยบัญชีทดลองและประเมินความเสี่ยงด้วยตนเองก่อนตัดสินใจ
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น